DUYURULAR

Gömülü Dişler ve Tedavi Yaklaşımları

  Bilmeniz Gerekenler

Ağız ve diş sağlığı, genel vücut sağlığının ayrılmaz bir parçasıdır. Diş hekimliği kliniklerinde sıkça karşılaştığımız ve hastalarımızın en çok merak ettiği konulardan biri de gömülü dişler ve bunların oluşturabileceği klinik tablolardır. Bu bilgilendirme yazısında, gömülü dişlerin ne olduğunu, neden kaynaklandığını ve modern diş hekimliğinde nasıl tedavi edildiklerini inceleyeceğiz.

Gömülü Diş Nedir?

Sürme zamanı geldiği halde, kemik veya yumuşak doku engeli nedeniyle ağız içinde klinikte görünür hale gelememiş, çene kemiğinin içinde kalmış dişlere gömülü diş denir. Ağızda en sık gömülü kalan dişler üçüncü büyük azı dişleri (yirmi yaş dişleri) olmakla birlikte, köpek dişleri (kaninler) ve küçük azı dişleri de sıklıkla gömülü kalabilmektedir.

Dişler Neden Gömülü Kalır?

Bir dişin gömülü kalmasında hem genetik hem de çevresel birçok faktör rol oynar. En yaygın nedenler şunlardır:

• Çene Kavsinin Dar Olması: Evrimsel süreçte beslenme alışkanlıklarının değişmesiyle birlikte insan çene yapısı küçülmüş, ancak diş boyutları aynı oranda küçülmemiştir. Bu durum yer darlığına ve dişlerin sürememesine yol açar.
• Komşu Dişlerin Pozisyonu: Yanındaki dişin hatalı eğimi veya konumu, sürmekte olan dişin yolunu kapatabilir.
• Genetik Faktörler: Ailesel yatkınlıklar çene ve diş boyutu uyumsuzluklarında önemli bir etkendir.
• Erken Süt Dişi Kayıpları: Süt dişlerinin zamanından önce kaybedilmesi, rehberlik ettikleri kalıcı dişlerin sürme yolunun kaybolmasına veya komşu dişlerin bu boşluğa kayarak yolu kapatmasına neden olabilir.

Gömülü Dişler Hangi Sorunlara Yol Açabilir?

Her gömülü diş mutlaka hemen sorun çıkaracak diye bir kural yoktur; ancak tam veya yarı gömülü dişler zamanla şu klinik problemlere zemin hazırlayabilir:

1. Perikoronitis (Diş Eti Enfeksiyonu): Özellikle yarı gömülü yirmi yaş dişlerinin etrafındaki diş eti ceplerinde yemek artıkları birikir. Bu bölgenin fırçalanması zor olduğu için bakteriler kolayca çoğalır ve ağrı, şişlik, ağız açmada kısıtlılık (trismus) ile seyreden enfeksiyonlara yol açar.
2. Komşu Dişlerde Çürük ve Kök Erimesi: Gömülü diş, önündeki sağlıklı dişe baskı yaparak o dişin kökünde erimeye (rezorpsiyon) veya temizlenemeyen bir alan yaratarak çürük oluşumuna neden olabilir.
3. Kist ve Tümör Oluşumu: Gömülü dişin etrafını çevreleyen folikül adı verilen doku, nadir de olsa zamanla genişleyerek çene kemiği içinde kist veya tümör gibi patolojik oluşumlara dönebilir. Bu durum kemikte yıkıma yol açar.
4. Ortodontik Problemler: Diş arkındaki yer darlığı ve gömülü dişlerin sürme baskısı, mevcut diş diziliminde çapraşıklıklara neden olabilir.

Tanı ve Tedavi Yöntemleri

Gömülü dişlerin tanısı, diş hekiminizin yapacağı ayrıntılı bir ağız içi muayene ve panoramik röntgen (ortopantomografi) incelemesi ile konur. Kemik ilişkilerinin çok kritik olduğu veya anatomik yapılara (sinir kanalları, sinüs boşlukları) yakın komşuluk gösteren vakalarda Üç Boyutlu Çene Tomografisi (BT/HBT) yardımıyla hekiminiz bölgeyi milimetrik olarak değerlendirir.

Tedavi Seçenekleri:

• Periyodik Takip: Eğer diş tamamen kemik gömülü ise, herhangi bir patolojiye (kist vb.) yol açmıyorsa ve komşu dişlere zarar vermiyorsa, belirli aralıklarla röntgen çekilerek takip edilebilir.
• Cerrahi Çekim: Enfeksiyon riski taşıyan, çürük veya kist oluşumuna neden olmuş ya da ortodontik tedaviye engel teşkil eden gömülü dişlerin lokal anestezi altında, steril klinik şartlarda cerrahi olarak çekilmesi gerekir. Gelişen modern cerrahi teknikler sayesinde bu işlemler oldukça konforlu ve ağrısız şekilde gerçekleştirilmektedir.
• Sürmeye Zorlama (Ortodontik-Cerrahi Kombinasyonu): Özellikle estetik ve fonksiyonel açıdan büyük öneme sahip olan gömülü köpek dişleri (kaninler), cerrahi olarak üzeri açıldıktan sonra ortodontik teller yardımıyla ağız içine doğru çekilerek kendi yerlerine yerleştirilebilir.

Fakültemiz Kliniklerinde, uzman akademik kadromuz ve modern teknolojik altyapımızla gömülü diş teşhis ve cerrahi tedavileri güvenle uygulanmaktadır. Sağlıklı gülüşler dileriz.

Dr.Öğr.Üyesi Ömer Can MANAV

Yozgat Bozok Üniversitesi

Diş Hekimliği Fakültesi

Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Anabilim Dalı